Cykl miesiączkowy – znasz długość swojego cyklu i wiesz jakie fazy cyklu występują po sobie? Temat jest dla Ciebie oczywisty, czy nie do końca? Kiedy ostatni raz zastanawiałaś się nad swoim cyklem miesiączkowym? A może wcale nie musisz znać jego przebiegu, bo właściwie po co Ci to potrzebne? Na te i inne pytania odpowiem w tym artykule.
Spis treści
- Cykl miesiączkowy – czym jest?
- Jak należy liczyć cykl miesiączkowy? Długość cyklu miesiączkowego
- Ile trwa cykl miesiączkowy?
- Cykl miesiączkowy – fazy
- Podsumowanie
Cykl miesiączkowy – czym jest?
Najważniejsza informacja, którą musisz wiedzieć o swoim cyklu, jest taka, że mimo iż czasem różnie postrzegany, jest naturalnym zjawiskiem występującym u każdej kobiety. I nie daj sonie wmówić, że jego jedyną funkcją i celem jest przygotowanie Twojego ciała na ewentualną ciążę. Prawidłowo przebiegający cykl świadczy przede wszystkim o tym, że jesteś zdrowa, a Twój organizm funkcjonuje prawidłowo.
Wszystkie zmiany, które zachodzą w trakcie cyklu miesiączkowego, spowodowane są zmianami poziomów hormonów w Twoim ciele. W skrócie, poziom poszczególnych Twoich hormonów rośnie i maleje, co z kolei powoduje wystąpienie kolejnych faz cyklu i pojawienia się objawów o nich świadczących. Hormony, które w trakcie cyklu zmieniają swoje poziomy, to:
- Estrogen,
- Progesteron,
- Hormon folikutropowy,
- Lutropina.
Hormony te niejako „uzupełniają” się wzajemnie, stymulując działanie organizmu w taki sposób, aby przygotować całe Twoje ciało, do powitania na świecie nowego człowieka. Zmiany, które występują w trakcie cyklu miesiączkowego obejmują między innymi przebudowę endometrium (błony śluzowej macicy), zmiany w gruczołach piersiowych, układzie hormonalnym, krwionośnym, czy wzrost temperatury ciała.
Pamiętaj, że prawidłowo przebiegający cykl jest ważny nie tylko, jeśli chcesz zajść w ciążę. Tak jak wspomniałam wcześniej świadczy on również o tym, że Twoje ciało jest w harmonii i funkcjonuje optymalnie. Twoje zdrowie jest najważniejsze i jeśli występują jakiekolwiek objawy, które Cię niepokoją, to warto się nim zająć.
Jak należy liczyć cykl miesiączkowy?
Jednym z elementów współpracy indywidualnej ze mną jest wywiad zdrowotno-żywieniowy, w którym znajdują się również pytania dotyczące cyklu miesiączkowego. Podczas jego przeprowadzania z Pacjentkami obserwuję, że zwłaszcza wskazanie długości trwania cyklu sprawia często trudność. Pacjentki często nie liczą go, bo nikt nie uczulił je na to, jak ważne są to dane. Są one podstawą zwłaszcza u tych kobiet, które planują zajść w ciążę lub mają podejrzenie zaburzeń hormonalnych ale tak, jak wspomniałam wcześniej jest to ważne dla każdej z nas.
Nierzadko dopytuję też Pacjentki, w jaki sposób liczą swój cykl. Wynika to z mojego doświadczenia, że nieraz spotkałam się z tym, że cykl liczony jest od daty zakończenia miesiączki. Niestety jest to spory błąd. Żałuję w takich chwilach, że w szkole nie mówi się więcej o szeroko pojętym zdrowiu. Często my, kobiety nie mamy skąd wziąć takiej wiedzy ale to nic straconego. Między innymi temu ma służyć ten wpis :).
Jeśli miałaby być jedna, jedyna rzecz, którą zapamiętasz z tego artykułu, to chciałabym, żebyś zapamiętała, że cykl miesiączkowy rozpoczyna się 1 dnia miesiączki i od tej daty rozpoczynamy jego liczenie. Zgodnie z tym Twój cykl będzie trwał od pierwszego dnia miesiączki, do ostatniego dnia przed wystąpieniem kolejnej. Warto, abyś sobie to zapamiętała, nie tylko na potrzeby współpracy z dietetykiem ;). Jest to również bardzo ważna informacja dla Twojego ginekologa. Chociaż na standardowej wizycie lekarz zazwyczaj zapyta Cię o datę ostatniej miesiączki, co pozwoli ustalić, w jakiej fazie cyklu obecnie się znajdujesz (lub powinnaś się znajdować). Natomiast zwłaszcza, jeśli podejrzewasz u siebie problemy hormonalne lub planujesz ciążę ta informacja może być niewystarczająca. Pamiętaj, że to nic złego nie wiedzieć, ale od kolejnego cyklu postaraj się na to zwrócić uwagę :).
Pamiętaj, że na przebieg cyklu, jego długość trwania, czy datę wystąpienia miesiączki mogą wpływać czynniki zewnętrzne, a zwłaszcza podróże (zmiana czasu, klimatu), zdecydowanie większa aktywność fizyczna, duży stres i sytuacje stresowe lub zaburzenia hormonalne, o których często jeszcze możesz nie wiedzieć.
Skoro już wiesz czym jest cykl miesiączkowy i jak go liczyć, przejdźmy do innej równie istotnej kwestii. Ile powinien trwać cykl miesiączkowy?
Ile trwa cykl miesiączkowy? Cykl miesiączkowy -długość
Często możesz spotkać się z informacją, że cykl miesiączkowy trwa 28 dni. Jest to przyjęta, uśredniona długość. A co jeśli Twój cykl jest dłuższy lub krótszy? Czy to powód do obaw?
Absolutnie nie! Więc ile optymalnie powinien trwać Twój cykl? Widełki są dosyć szerokie i obejmują zakres od 21 do 35 dni. Tak, dobrze widzisz 🙂 Zarówno cykl trwający 22 dni (około 3 tygodnie), jak i 32 dni (około 5 tygodni) jest prawidłowy i nie masz powodów do obaw. Co więcej pomiędzy kolejnymi cyklami możliwe są niewielkie wahania i to również jest okej!
Te niewielkie odstępy powinny wynosić od 2 do 4 dni. To znaczy, jeśli zazwyczaj Twój cykl trwa 30 dni, to jeśli kolejny będzie miał 32 lub 29 dni, to wszystko jest w porządku. Z moich obserwacji wynika, że najbardziej prawidłowo przebiegające cykle, to takie, w których wahania te są nie większe niż 1-2 dni. Pamiętaj natomiast, że jeśli Twój jeden cykl trwa 23 dni, następny 33, a trzeci 27, to są to zbyt duże różnice i warto bliżej przyjrzeć się swojemu zdrowiu.
Chcę, żebyś pamiętała również, że na Twój cykl wpływ ma też wiele wewnętrznych i zewnętrznych czynników. Należą do nich stres, dieta, hormony, aktywność fizyczna, ilość snu itd. więc te drobne różnice mogą się pojawić.
Cykl miesiączkowy – fazy
Wiesz już, jak powinnaś liczyć długość trwania swojego cyklu, kiedy się rozpoczyna i wypada jego pierwszy dzień, a także jaka długość trwania cyklu jest optymalna prawidłowa. Ale jeśli chcesz lepiej zrozumieć swoje ciało, zajść w ciążę lub sprawdzić czy Twój cykl przebiega prawidłowo warto, żebyś wiedziała nieco więcej na temat faz cyklu. Zapraszam Cię więc do ostatniej części artykułu, poznaj je wszystkie.
Cykl miesiączkowy – Menstruacja
Menstruacja / miesiączka to sprawa trochę oczywista, a trochę nie do końca. Tak, jak to ustaliłyśmy na początku miesiączka rozpoczyna Twój cykl, jest jego pierwszym dniem. Fizjologicznie jest to czas, w którym nadbudowana błona śluzowa macicy złuszcza się, ponieważ nie doszło do zapłodnienia. Mam nadzieję, że ten opis nie jest dla Ciebie zbyt brutalny, ale myślę, że warto znać swoją fizjologię :).
Miesiączka trwa zazwyczaj od 3 do 5 dni. Natomiast „widełki”, które przyjmuje się za prawidłowe, to od 3 do maksymalnie 7 dni. Ile miesiączka będzie trwała u Ciebie? Jest to uwarunkowane indywidualnie i często nie masz wpływu na to, ile faktyczne Twoja miesiączka będzie trwała. Na co warto zwrócić uwagę? Jeśli występują u Ciebie takie objawy jak:
- ogromny ból podbrzusza, który uniemożliwia Ci codzienne funkcjonowanie,
- bardzo obfite miesiączki, które doprowadzają prawie do omdleń,
- złe samopoczucie, które uniemożliwia Ci wstawanie z łóżka,
- krwawienia pomiędzy kolejnymi cyklami,
- krwawienia po stosunku,
- menstruacja trwająca ponad 8 dni,
- zanik miesiączki,
- dokuczliwy PMS,
warto skonsultować się z lekarzem i szukać przyczyny takich objawów. Pamiętaj, że ból, który nie daje Ci funkcjonować nie jest normalny i zawsze warto zadbać o swoje zdrowie i lepsze samopoczucie. Nie musisz w każdym cyklu ledwo wstawać z łóżka i nie być w stanie funkcjonować.
W czasie miesiączki możesz doświadczyć takich objawów jak lekkie bóle podbrzusza czy bóle pleców. Mogą wystąpić też takie objawy, jak wzrost masy ciała (pewnie nie raz czułaś, jak „puchniesz” w trakcie okresu?) oraz tkliwość piersi. Czy te objawy można zniwelować? Zdecydowanie tak! Wsparcie dietetyczne i uzupełnienie ewentualnych niedoborów będą redukowały zarówno objawy PMS, jak i bolesność samych miesiączek. Tak jak wspomniałam wcześniej zwróć zwłaszcza, jeśli te objawy są zbyt dokuczliwe.
Podczas miesiączki szczególną uwagę zwracamy na hormon przysadki mózgowej – FSH. Hormon ten będzie wpływał na rozwój pęcherzyka jajnikowego (pęcherzyka Graafa), z którego w dalszej części cyklu uwalniana jest komórka jajowa.
Cykl miesiączkowy – faza folikularna
Początek rozpoczęcia fazy folikularnej zbiega się z pierwszym dniem Twojej miesiączki. Jej koniec przypada zaś na początek owulacji. W tym czasie przysadka rozpoczyna produkowanie coraz większej ilości FSH (hormonu folikutropowego). Jego wzrost, tak jak wspomniałam wcześniej będzie powodował rozwój pęcherzyka jajnikowego i tym samym przygotowywał Twoje ciało do ewentualnej ciąży. Progesteron w tej fazie jest na niskim poziomie, zaczyna on rosnąć przed owulacją.
Błona śluzowa (endometrium) złuszczone podczas miesiączki ponownie się odbudowuje, a ściany macicy stają się pogrubione. Za ten proces odpowiada głownie estrogen. Oprócz wpływu na błonę śluzową estrogen wpływa też na poprawę warunków dla plemników – śluz w szyjce macicy staje się bardziej obfity. Endometrium zaczyna też być bardziej unerwione, w ten sposób organizm przygotowuje się na ciążę i rozwój dziecka.
W tej fazie możesz zaobserwować u siebie takie objawy, jak poprawa kondycji skóry i włosów. Dodatkowo możesz odczuć też wzrost energii. Moje pacjentki w tym czasie odnotowują większą ochotę na treningi i mają do nich większy zapał. Badania potwierdzają, że w tej fazie cyklu czujesz się i jesteś postrzegana, jako bardziej atrakcyjna.
Cykl miesiączkowy – Owulacja
To najkrótsza faza cyklu miesiączkowego, ale jest jedyną, w której potencjalnie może dojść do zapłodnienia. Owulacja trwa do 48 godzin i jest to ten czas, kiedy jesteś gotowa, żeby mieć dziecko. Zaczyna się ona w momencie, gdy szczyt swojego poziomu osiągają estrogeny. Następnie dochodzi do znacznego wzrostu progesteronu i pęka pęcherzyk Graafa, o którym pisałam nieco wyżej. W tym czasie uwalniana jest komórka jajowa, która przemieszcza się do jajowodu, gdzie czeka na zapłodnienie. Czas w którym komórka jajowa jest gotowa do zapłodnienia, to krótkie „okienko”. Po jego upływie, jeśli nie dojdzie do zapłodnienia komórka zaczyna obumierać.
Owulacja jest dobrym wskaźnikiem, na podstawie którego można szacować długość trwania cyklu, ponieważ zwykle występuje na 14 dni przed rozpoczęciem kolejnego cyklu miesiączkowego (czyli pierwszym dniem następnej miesiączki).
Mimo że owulacja nie trwa dłużej, niż 48 godzin, to uznaje się, że czas, w którym może dojść do zapłodnienia jest dłuższy. Okres ten wynosi do maksymalne 5 dni przed owulacją i dwóch dni po owulacji. Ma to związek z długością przeżywalności plemników. Zwróć na to uwagę, zwłaszcza jeśli stosujesz naturalne metody antykoncepcji.
Najważniejsze informacje na temat owulacji w skróconej formie znajdziesz również we wpisie na moim Instagramie.
Kiedy wstępuje owulacja?
W artykułach możesz spotkać się z informacją, że owulacja występuje pomiędzy 13, a 15 dniem cyklu. I faktycznie, jest to prawidłowe stwierdzenie, ale dla cyklu, który trwa 28 dni. Natomiast, jeśli Twój cykl trwa 24 czy 32 dni, to owulacja wystąpi u Ciebie w zupełnie innym czasie cyklu. Dlatego warto monitorować przebieg swojego cyklu, co pozwoli Ci oszacować, kiedy dojdzie u Ciebie do owulacji.
Pamiętaj też, że jeśli masz nieregularne cykle, to owulacja nie będzie występowała dokładnie 14 dni przed kolejnym cyklem. Jeśli jeden z Twoich cykli trwa 31 dni, kolejny 23 dni, a jeszcze następny 27, to niestety nie możesz być pewna tego, kiedy owulacja wystąpi. Dlatego jeśli masz nieregularne cykle możesz mieć trudności z zajściem w ciążę lub ciąża może trafić się niespodziewanie.
Twój cykl jest nieregularny, a chcesz zajść w ciążę? Zacznij od kontroli swojego zdrowia. Niestety bez prawidłowo przebiegającego cyklu i owulacji zajście w ciążę będzie utrudnione lub niemożliwe. Sprawdź, czy nie masz przewlekłych chorób takich jak chociażby Zespół Policystycznych Jajników, albo innych zaburzeń, które negatywie wpływają na cykl.
Jakie objawy mogą świadczyć o owulacji?
Czy wiesz jakie objawy mogą świadczyć o pojawieniu się owulacji? Zwróć uwagę w szczególności na:
- zmiany w śluzie – staje się on bardziej przeźroczysty i rozciągliwy, a swoją strukturą przypomina białko jaja kurzego,
- lekkie bóle jajników lub jajnika (często moje pacjentki obserwują lekkie pobolewania tylko z jednej strony),
- odczuwalnie zwiększony poziom libido,
- tkliwość piersi,
- wzrost temperatury ciała.
Te objawy mogą sugerować, że właśnie występuje u Ciebie owulacja. Jeśli chciałabyś zajść w ciążę, to idealny okres na poczęcie. Jeśli nie, koniecznie pamiętaj o zabezpieczeniu w tym czasie.
Czy wystąpienie któregoś z tych objawów jest gwarancją owulacji? Niestety nie. Są to objawy, które mogą ale nie muszą świadczyć o owulacji. Skąd masz mieć pewność czy owulacja wystąpiła? Jedyną metodą jest odpowiednie badanie ginekologiczne. Testy paskowe, czy pomiar termometrem są cennymi wskazówkami, ale nie dają 100% gwarancji wystąpienia owulacji.
A czy możesz zajść w ciążę w trakcie miesiączki? TAK! Miesiączka nie zabezpiecza Cię przed ciążą. Warto zwrócić na to uwagę, jeśli do tej pory uważałaś inaczej. Przede wszystkim tak jak wspomniałam wcześniej, jeśli masz nieregularne miesiączki, to nie wiesz do końca, kiedy wystąpi u Ciebie owulacja. A jeśli są regularne? Pokażę Ci to na przykładzie. Przyjmując, że Twoja miesiączka trwa 5 dni, a cykl będzie trwał 25-26 dni, to na około 11-12 dzień przypadnie owulacja. Jeśli 5 dnia dojdzie do współżycia, jak najbardziej istnieje szansa na zapłodnienie. Warto, żebyś była tego świadoma.
Cykl miesiączkowy – faza lutealna
To ostatnia faza cyklu miesiączkowego, która rozpoczyna się po owulacji, a kończy wraz z pierwszym dniem kolejnego cyklu. Jest etapem, który najbardziej przygotowuje Twój organizm na rozwój i utrzymanie dziecka. Produkowane są hormony takie jak estrogen i progesteron, które powodują rozrost błony śluzowej macicy.
W tym etapie niezapłodniona komórka jajowa przekształca się w ciałko żółte. W przypadku jeśli doszło do zapłodnienia wydzielany jest również hormon gonatropiny kosmówkowej, czyli hCG. P.S. To właśnie ten hormon, który umożliwia Ci zobaczenie magicznych dwóch kresek na teście ciążowym. Test ciążowy bada właśnie zwiększone stężenie beta hCG, które produkowane jest przez łożysko.
Natomiast jeśli nie dojdzie do zapłodnienia, to ciałko żółte zaczyna obumierać. Stężenia hormonów również zaczynają spadać, a Twój organizm przechodzi do rozpoczęcia fazy folikularnej – kolejnej miesiączki.
Podsumowanie
- Cykl miesiączkowy świadczy przede wszystkim o zdrowiu i równowadze Twojego organizmu. Nie daj sobie wmówić, ze jeśli nie planujesz ciąży prawidłowo przebiegający cykl nie jest Ci potrzebny.
- Długość trwania cyklu liczymy od pierwszego dnia wystąpienia miesiączki.
- Twój cykl nie musi trwać 28 dni, 24 i 32 dni są również okej. Niewielkie różnice pomiędzy kolejnymi cyklami też są w porządku.
- Odpowiednia dieta i suplementacja, dzięki którym wyrównasz niedobory i osiągniesz równowagę hormonalną pomogą Ci zredukować PMS oraz bolesność miesiączek.
- Owulacja nie musi u Ciebie wystąpić dokładnie 14. dnia cyklu. Wszystko zależy od tego ile trwa Twój cykl, ale też wpływ mają czynniki takie jak np. stres.
- Nie każdy Twój cykl musi być owulacyjny. Nawet jeśli Twoja miesiączka występuje jak w zegarku, nie masz gwarancji, ze doszło do owulacji.
Jeśli ciekawią Cię inne moje wpisy koniecznie zajrzyj na bloga.